sugarcane farming tips : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ऊस हे एक प्रमुख आणि विश्वासार्ह पीक आहे. मात्र, फक्त ऊस लावणे पुरेसे नाही; योग्य पद्धती आणि स्मार्ट नियोजनाशिवाय हे पीक नुकसानदायक ठरू शकते. आजकाल अनेक शेतकरी नवीन तंत्रांचा वापर करून एकरी ८० ते १२० टनांपर्यंत उत्पादन घेत आहेत, ज्यामुळे त्यांचे उत्पन्न दुप्पट होते.
सेंद्रिय खतांचा आधार: लागवडीपूर्वी एकरी १०-१५ ट्रॉली शेणखत किंवा २-३ टन गांडूळ खत मिसळा. हे जमिनीची सुपीकता वाढवते.
मूलभूत खत (बेसल डोस): लागवडीवेळी एकरी २०० किलो एसएसपी, ५० किलो एमओपी आणि ५० किलो युरिया द्या.
फुटव्यांच्या काळात (३०-४० दिवस): नत्राची गरज असते, म्हणून १००-१२५ किलो युरिया दोन भागांत विभागून द्या. यासोबत अझोटोबॅक्टर आणि पीएसबी सारखी जैविक खते वापरा.
सूक्ष्म पोषक द्रव्यांचा फायदा
ऊस ३-४ महिन्यांचा झाल्यावर पानांवर पिवळेपणा दिसू शकतो. हे टाळण्यासाठी सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची फवारणी आवश्यक आहे.
१५ दिवसांच्या अंतराने दोन वेळा केल्यास पाने हिरवी राहतात आणि प्रकाशसंश्लेषण वेगवान होते, ज्यामुळे उत्पादन वाढते.
कांडी जाड आणि वजनी करण्यासाठी पोटॅशची भूमिका
५-६ महिन्यांनंतर नत्र कमी करून पोटॅश वाढवा. यामुळे ऊसाची कांडी मजबूत होते आणि साखरेचे प्रमाण सुधारते. उशिरा नत्र दिल्यास ऊस फक्त उंच होतो, पण वजन वाढत नाही – हे लक्षात ठेवा.
ठिबक सिंचन प्रणाली: ही पद्धत पाण्याची ३०-४०% बचत करते आणि खते थेट मुळांपर्यंत पोहोचवते (फर्टिगेशन).
कीड व्यवस्थापन: खोडकिडा, पायरिला किंवा मावा यांच्यावर सुरुवातीपासून नजर ठेवा. जैविक कीटकनाशके जसे व्हर्टिसिलियम किंवा मेटारायझियम वापरा, जे पर्यावरणस्नेही आहेत.
उत्पादन आणि आर्थिक गणित (एकरी)
बाब
अंदाजित माहिती
एकूण खर्च
१.५ ते २ लाख रुपये
उत्पादन अपेक्षा
१०० ते १२० टन
उत्पन्न
चांगल्या दराने ३.५ ते ४ लाख रुपये
निव्वळ फायदा
१.५ ते २ लाख रुपये प्रति एकर
ऊस शेती ही फक्त पाणी आणि युरिया पुरवण्यापुरती नाही. सेंद्रिय, रासायनिक आणि सूक्ष्म पोषक द्रव्यांचा संतुलित वापर केल्यास एकरी १२० टन उत्पादन सहज शक्य आहे. नवीन तंत्रज्ञान आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्न हे यशस्वी शेतकऱ्याचे रहस्य आहे.
