Post Office Scheme : महागाईच्या काळात प्रत्येकाला वाटतं की, आपल्याकडे उत्पन्नाचा असा एखादा स्रोत असावा जो दरमहा ठराविक रक्कम खिशात टाकेल. मग ती निवृत्त व्यक्ती असो, गृहिणी असो किंवा सुरक्षित गुंतवणूक शोधणारा तरुण. शेअर बाजारातील जोखीम आणि बँकांमधील कमी होत जाणारे व्याजदर यामुळे सुरक्षित गुंतवणूक कुठे करावी, असा प्रश्न अनेकांना पडतो.
यावर उत्तम उपाय म्हणजे भारतीय पोस्ट ऑफिसची ‘मंथली इन्कम स्कीम’. ही एक अशी सरकारी योजना आहे जिथे तुमचे पैसे १००% सुरक्षित राहतात आणि तुम्हाला दरमहा व्याजाच्या स्वरूपात घरबसल्या ‘पगार’ मिळतो.
काय आहे पोस्ट ऑफिस MIS योजना?
ही एक एकरकमी गुंतवणूक योजना आहे. यामध्ये तुम्हाला एकदाच मोठी रक्कम जमा करावी लागते आणि त्यावर मिळणारे व्याज दर महिन्याला तुमच्या बँक खात्यात जमा केले जाते.
- मुदत: या योजनेचा कालावधी ५ वर्षे असतो.
- सुरक्षितता: ही केंद्र सरकारची योजना असल्याने तुमचे मुद्दल (Principal Amount) पूर्णपणे सुरक्षित असते.
- व्याजदर: सध्या या योजनेवर वार्षिक ७.४% व्याज मिळत आहे, जे अनेक बँकांच्या मुदत ठेव (FD) पेक्षा सरस आहे.
महिन्याला ५,५५० रुपये कसे मिळतील? (गणित समजून घ्या)
समजा, तुम्ही या योजनेत एकाच व्यक्तीच्या नावाने (Single Account) जास्तीत जास्त मर्यादेपर्यंत म्हणजे ९ लाख रुपये गुंतवले, तर त्याचे गणित खालीलप्रमाणे असेल:
- एकूण गुंतवणूक: ९,००,००० रुपये
- वार्षिक व्याज (७.४%): ६६,६०० रुपये
- मासिक उत्पन्न: ६६,६०० ÷ १२ = ५,५५० रुपये
म्हणजेच, ५ वर्षांपर्यंत तुम्हाला दरमहा ५,५५० रुपये मिळत राहतील आणि ५ वर्षांनंतर तुमचे मूळ ९ लाख रुपये तुम्हाला जसेच्या तसे परत मिळतील.
गुंतवणुकीची मर्यादा आणि पात्रता
या योजनेत सहभागी होण्यासाठी तुम्हाला खूप मोठ्या रकमेची गरज नाही. तुम्ही अगदी १,००० रुपयांपासूनही खाते उघडू शकता.
| खात्याचा प्रकार | कमाल गुंतवणूक मर्यादा |
| वैयक्तिक खाते (Single Account) | ९ लाख रुपये |
| संयुक्त खाते (Joint Account) | १५ लाख रुपये |
टीप: जर पती-पत्नीने मिळून १५ लाख रुपये गुंतवले, तर त्यांचे मासिक उत्पन्न अंदाजे ९,२५० रुपये इतके होईल.
ही योजना कुणासाठी फायदेशीर आहे?
- ज्येष्ठ नागरिक: निवृत्तीनंतर मिळालेली रक्कम सुरक्षित ठेवून त्यातून घरखर्च चालवण्यासाठी हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
- गृहिणी: घरखर्चातून वाचलेली रक्कम गुंतवून स्वतःचे मासिक उत्पन्न सुरू करण्यासाठी उपयुक्त.
- कमी जोखीम घेणारे गुंतवणूकदार: ज्यांना शेअर बाजारातील चढ-उतारांची भीती वाटते, त्यांच्यासाठी हा ‘सेफ’ मार्ग आहे.
काही महत्त्वाच्या गोष्टी (लक्षात ठेवा)
- टॅक्स (Tax): या योजनेतून मिळणारे व्याज तुमच्या उत्पन्नात धरले जाते, त्यामुळे त्यावर तुमच्या टॅक्स स्लॅबनुसार कर लागू होऊ शकतो.
- मुदतपूर्व पैसे काढणे: जर तुम्हाला ५ वर्षांच्या आधी पैसे काढायचे असतील, तर १ वर्षानंतर ती सुविधा उपलब्ध आहे, मात्र त्यासाठी काही टक्के ‘पेनल्टी’ (दंड) कापली जाते.
- नॉमिनेशन: खाते उघडताना तुम्ही वारसदार (Nominee) जोडू शकता, जेणेकरून भविष्यात काही अघटित घडल्यास पैसे योग्य व्यक्तीला मिळतील.
जर तुम्हाला भविष्याची चिंता न करता दरमहा ठराविक रक्कम हवी असेल आणि मुद्दलही सुरक्षित ठेवायचे असेल, तर पोस्ट ऑफिसची MIS योजना नक्कीच विचार करण्यासारखी आहे. तुमच्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन तुम्ही आजच या योजनेची अधिक माहिती घेऊन खाते उघडू शकता.





