जमिनीच्या जुन्या नोंदी, सातबारा उतारा किंवा फेरफार विवरण ऑनलाइन कसे मिळवायचे, असा प्रश्न अनेक शेतकरी, मालक आणि कायदेशीर सल्लागारांना सतावतो. जमिनीच्या विवादात किंवा मालमत्ता हस्तांतरणासाठी हे जुने दस्तऐवज (Old Land Documents) खूप महत्त्वाचे ठरतात. पूर्वी यासाठी सरकारी कार्यालयात धावपळ करावी लागायची, पण आता महाराष्ट्र सरकारने हे सर्व डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आणले आहे, ज्यामुळे घरबसल्या हे काम शक्य झाले आहे.
या ब्लॉगमध्ये आम्ही सविस्तर चर्चा करू की, तुमच्या स्मार्टफोन किंवा लॅपटॉपवरून जमिनीचे प्राचीन रेकॉर्ड, जुने फेरफार आणि सातबारा कसे शोधायचे आणि डाउनलोड करायचे.
महाराष्ट्रातील ई-भूमी अभिलेख पोर्टल (e-Bhumi Records Portal)
महाराष्ट्र भूमी अभिलेख विभागाने जनतेसाठी एक आधुनिक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म विकसित केले आहे. या पोर्टलद्वारे १९३० च्या आधीचे किंवा अगदी १८८० पर्यंतचे (उपलब्ध असल्यास) अभिलेख उपलब्ध आहेत. यात जुन्या सातबारा (Old 7/12 Extract), फेरफार नोंदी (Mutation Records), आकारबंद पत्रके, कमी-जास्त विवरण आणि इतर आवश्यक दस्तऐवज समाविष्ट आहेत.
जुने अभिलेख मिळवण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
जमिनीच्या जुन्या कागदपत्रांसाठी खालील सोप्या चरणांचे अनुसरण करा:
१. सरकारी वेबसाइट उघडा
प्रथम, महाराष्ट्र सरकारच्या ‘महाभूमी’ किंवा ‘डिजिटल सातबारा’ (digitalsatbara.mahabhumi.gov.in) या अधिकृत साइटवर जा. हे पोर्टल सुरक्षित आणि वापरकर्ता-अनुकूल आहे.
२. खाते लॉगिन करा
साइट उघडल्यावर लॉगिन पर्याय निवडा. यात दोन मुख्य पद्धती आहेत:
- सामान्य लॉगिन: तुमचा युजर आयडी आणि पासवर्ड एंटर करा.
- ओटीपी-आधारित लॉगिन: मोबाइल नंबर टाका आणि आलेल्या ओटीपीद्वारे प्रवेश करा. नवीन वापरकर्ता असाल तर ‘नवीन नोंदणी’ (New Registration) क्लिक करा. तुमचे पूर्ण नाव, पत्ता, फोन नंबर आणि ईमेल देऊन मोफत अकाउंट तयार करा.
३. ई-रेकॉर्ड विभाग निवडा
लॉगिन झाल्यावर डॅशबोर्डमध्ये ‘ई-रेकॉर्ड’ (e-Records) किंवा ‘आर्काइव्ह डॉक्युमेंट्स’ (Archived Documents) पर्याय शोधा आणि क्लिक करा. हा विभाग जुन्या अभिलेखांसाठी समर्पित आहे.
४. जागेची माहिती भरा
पुढे, तुम्हाला हव्या असलेल्या जमिनीची लोकेशन डिटेल्स एंटर करा:
- जिल्हा (District) सिलेक्ट करा.
- तालुका (Taluka) निवडा.
- गाव (Village) एंटर करा. टीप: काही रेकॉर्ड तहसील ऑफिसमध्ये तर काही भूमी अभिलेख केंद्रात असू शकतात. त्यामुळे योग्य ऑफिस सिलेक्ट करणे महत्त्वाचे आहे.
५. दस्तऐवज प्रकार निवडा
गाव सिलेक्ट केल्यावर उपलब्ध दस्तऐवजांची लिस्ट दिसेल. यात फेरफार, सातबारा, टिपण पत्रके, गुणाकार रजिस्टर इत्यादी असू शकतात. तुम्हाला हवा असलेला प्रकार (जसे की ‘फेरफार’ किंवा ‘सातबारा’) निवडा.
६. शोध घ्या आणि डाउनलोड करा
- गट क्रमांक (Gat Number) किंवा फेरफार क्रमांक (Mutation Number) टाकून सर्च करा.
- परिणाम दिसल्यावर दोन ऑप्शन्स मिळतील:
१. प्रीव्ह्यू (मोफत): अनसाइन केलेली फाइल फक्त पाहता येईल.
२. डाउनलोड (पेड): डिजिटल साइन केलेली (Digitally Signed) कॉपीसाठी नाममात्र शुल्क (उदा. ३० रुपये) भरावे लागेल.
डिजिटल वॉलेट रिचार्ज कसे करावे?
डिजिटल साइन केलेली कॉपी मिळवण्यासाठी अकाउंटमध्ये बॅलन्स असावा लागेल:
१. ‘रिचार्ज अकाउंट’ ऑप्शनवर क्लिक करा.
२. किमान १५ रुपयांपासून रक्कम जोडा.
३. यूपीआय (BHIM UPI), क्रेडिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगद्वारे पेमेंट करा.
४. यशस्वी ट्रान्झॅक्शननंतर फाइल डाउनलोड करा.
या ऑनलाइन सुविधेचे प्रमुख लाभ
- समय बचत: कार्यालयाच्या फेऱ्या टाळता येतात, सर्व काही घरूनच.
- प्राचीन नोंदी: १८८० पर्यंतच्या अभिलेखांमुळे जमिनीचा पूर्ण इतिहास समजतो.
- कायदेशीर वैधता: डिजिटल साइन केलेले दस्तऐवज न्यायालयात किंवा सरकारी प्रक्रियेत वैध मानले जातात.
समारोप
मित्रांनो, जमिनीच्या जुन्या दाव्यांसाठी किंवा मालकीची खातरजमा करण्यासाठी आता कोणाचीही मदत घेण्याची गरज नाही. वरील मार्गदर्शनाचा उपयोग करून तुम्ही स्वतंत्रपणे तुमच्या जमिनीचे प्राचीन अभिलेख तपासू शकता. हे पोर्टल वापरून तुमच्या मालमत्तेची सुरक्षा सुनिश्चित करा! जर काही शंका असतील, कमेंटमध्ये विचारा.
