Soybean Price : शेतकरी मित्रांनो, गेल्या अनेक दिवसांपासून सोयाबीनच्या दरात असलेली मरगळ आता झटकली जात आहे. सोयाबीनचा भाव आता ५३०० रुपयांच्या उंबरठ्यावर पोहोचला असून, येणाऱ्या काळात यामध्ये मोठी दरवाढ होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
बाजारात नेमकी तेजी का येत आहे? उत्पादनात किती घट झाली आहे? आणि शेतकऱ्यांनी नेमकी विक्री कधी करावी? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे आपण आजच्या या विशेष लेखात पाहणार आहोत.
सध्याची बाजारस्थिती: भाव ५००० रुपयांच्या पार!
सध्या महाराष्ट्रासह देशातील प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये सोयाबीनच्या दरात लक्षणीय सुधारणा पाहायला मिळत आहे.
- बाजार समित्या: सध्या सरासरी दर ₹४,९०० ते ₹५,१०० प्रति क्विंटलच्या दरम्यान आहेत.
- प्रक्रिया प्लांट्स (Processing Plants): खासगी प्लांट्समध्ये सोयाबीनचे दर ₹५,२०० ते ₹५,३०० पर्यंत पोहोचले आहेत. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे, खुले बाजारातील दर आता सरकारच्या हमीभावाच्या (MSP) जवळ पोहोचले आहेत. यामुळे हमीभाव केंद्रांवरील गर्दी ओसरली असून शेतकरी खुल्या बाजारात विक्रीला पसंती देत आहेत.
दरवाढीचे मुख्य कारण: उत्पादनातील मोठी घट
यावर्षी सोयाबीनच्या दरात वाढ होण्यामागे ‘मागणी आणि पुरवठा’ हे मुख्य गणित आहे.
- उत्पादन अंदाज: सोयाबीन प्रोसेसर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (SOPA) ने १०५ लाख टन उत्पादनाचा अंदाज दिला होता. मात्र, जमिनीवरील वास्तव पाहता अनेक तज्ज्ञांच्या मते हे उत्पादन ९० ते ९५ लाख टनांच्या पुढे जाण्याची शक्यता कमीच आहे.
- आवक मंदावली: ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२५ या काळात ४३ लाख टन सोयाबीन बाजारात आले आहे. मात्र, आता शेतकऱ्यांनी माल साठवून ठेवल्यामुळे बाजारातील आवक कमी झाली आहे, परिणामी भाव वाढत आहेत.
सोयापेंड निर्यात आणि जागतिक मागणी
सोयाबीनच्या दरात तेजी टिकून राहण्यासाठी सोयापेंडची निर्यात महत्त्वाची असते.
- निर्यात स्थिती: आतापर्यंत भारताने सुमारे ५ लाख टन सोयापेंडची निर्यात केली आहे.
- मागणी: नेपाळ, बांगलादेश आणि युरोपियन देशांमध्ये भारतीय नॉन-जीएम (Non-GM) सोयापेंडला मोठी मागणी आहे. उत्पादन कमी असल्यामुळे निर्यात थोडी कमी झाली तरी त्याचा दरावर मोठा परिणाम होणार नाही, ही शेतकऱ्यांसाठी जमेची बाजू आहे.
फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्याचा अंदाज (Price Prediction)
खरा प्रश्न हा आहे की, सोयाबीनची विक्री आता करावी की अजून वाट पाहावी? तज्ज्ञांचा अंदाज काय सांगतो ते पाहूया:
| महिना | अपेक्षित हालचाल |
| जानेवारी | भावात आणखी ₹१०० ते ₹१५० ची वाढ होऊ शकते. |
| फेब्रुवारी | या महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत दर हमीभावाच्या पातळीवर स्थिरावतील. |
| मार्च | मार्चअखेर सोयाबीनचे दर हमीभावापेक्षा ₹२०० ते ₹३०० ने अधिक जाण्याची दाट शक्यता आहे. |
शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाचा सल्ला
जर तुम्ही सोयाबीन विक्रीचा विचार करत असाल, तर खालील गोष्टी लक्षात ठेवा:
- घाई करू नका: जर तुम्हाला पैशांची अत्यंत निकड नसेल, तर फेब्रुवारीच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत वाट पाहणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
- हमीभावाची नोंदणी: जरी बाजार वाढत असला, तरी खबरदारी म्हणून ३१ जानेवारीपर्यंत हमीभाव केंद्रावर आपली नोंदणी करून ठेवा.
- तुकड्या-तुकड्यांत विक्री करा: सर्व सोयाबीन एकाच वेळी न विकता, जसा भाव वाढेल तसा थोडा-थोडा माल बाजारात काढा.
निष्कर्ष: सोयाबीन बाजारातील सध्याचे चित्र पाहता “अच्छे दिन” येताना दिसत आहेत. उत्पादन घटल्यामुळे दरांना चांगला आधार मिळत आहे.
